Zależność między ADHD a ryzykiem nałogów jest tematem, o którym wciąż mówi się zbyt rzadko, mimo że współczesne badania jednoznacznie wskazują na to, że ADHD zwiększa podatność na rozwój uzależnień. Problem ten jest istotny zarówno w przypadku dzieci, nastolatków, jak i dorosłych, u których ADHD nigdy nie zostało zdiagnozowane bądź też zostało rozpoznane dopiero po latach. Dlaczego? Nałogi wbrew powszechnej opinii dotyczą nie tylko alkoholu, narkotyków bądź tytoniu, objawiając się w młodszych grupach wiekowych, np. kompulsywnym korzystaniem z telefonu.
Co sprawia, że ADHD zwiększa ryzyko uzależnienia?
- Impulsywność – osoby z ADHD o wiele częściej działają spontanicznie i nieszablonowo, reagując bez przewidywania konsekwencji swoich zachowań. Oznacza to, że w sytuacji stresu bądź presji społecznej mogą łatwiej sięgać po substancje psychoaktywne czy też popadać w uzależnienia behawioralne, do których należy, chociażby hazard i kompulsywne korzystanie z internetu.
- Szukanie silnych bodźców – mózg osoby z ADHD często potrzebuje intensywniejszej stymulacji (bo łatwo się nudzi), jaką mogą dostarczać właśnie, np. narkotyki. W połączeniu z obniżoną zdolnością do odraczania nagrody nietrudno więc o poszukiwanie szybkich i łatwych sposobów na pobudzenie – często za pomocą używek.
- Problemy emocjonalne – wiele zmagających się z ADHD osób ma trudności w regulowaniu emocji i uczuć, które skutkują problemami w relacjach. Obietnica błyskawicznej ulgi, jaką daje wiele nałogów, staje się często sposobem radzenia sobie z napięciem, złością czy lękiem.
Nierozpoznane ADHD – ukryty czynnik ryzyka uzależnień
O ile diagnostyka dzieci (zwłaszcza chłopców) ma się dziś dość dobrze, na świecie żyje wiele osób, które nawet nie zdają sobie sprawy z tego, jak dużo problemów w ich codziennym funkcjonowaniu może wynikać właśnie z ADHD. Nieleczone zaburzenie nie tylko utrudnia życie zawodowe i społeczne, ale sprzyja również rozwijaniu uzależnień. Z uwagi na coraz większą świadomość zaburzeń emocjonalnych czy neurorozwojowych, szereg osób szuka terapeutycznego wsparcia. Mimo tego nadal mamy całą rzeszę dorosłych z ADHD, którzy nawet nie zdają sobie sprawy z tego, że to właśnie z niego wynika mnóstwo ich codziennych trosk i trudności.
Jak wygląda terapia uzależnień u osób z ADHD?
Niezależnie od tego, czy mowa o konwencjonalnym wsparciu, czy też terapii w ośrodku leczenia uzależnień – w obu przypadkach kluczowe jest przede wszystkim indywidualne podejście oraz korzystanie z różnorodnych technik i metod. Jedną z chętnie wybieranych przez terapeutów ścieżek jest CBT (terapia poznawczo-behawioralna), która skupia się na nauce rozpoznawania impulsów oraz budowaniu nowych strategii radzenia sobie w codziennych sytuacjach. W niektórych przypadkach nieodzowna okazuje się też farmakoterapia pod okiem lekarza psychiatry – odpowiednio dobrane leki mogą bowiem zmniejszyć objawy ADHD, obniżając zarazem ryzyko sięgania po używki. W nauce radzenia sobie z tym zaburzeniem kluczowe jest również wsparcie środowiskowe (ze strony partnera, rodziny, przyjaciół), a także psychoedukacja. Szczególnie dziś mamy dostęp do wielu cennych źródeł wiedzy, które mogą być świetnym uzupełnieniem konwencjonalnych metod terapeutycznych.
Nie da się ukryć, że współwystępowanie ADHD i uzależnienia sprawia, że sam proces leczenia jest znacznie bardziej wymagający. Z tego powodu wiele osób decyduje się korzystać ze wsparcia profesjonalnych ośrodków leczenia uzależnień – takich jak Terapia Skrzydła – które zapewniają kompleksową i wielotorową pomoc. Zachęcamy do zapoznania się z ofertą naszej placówki.